silttaşı

Silt taşı, kumtaşı ve çamurtaşı arasında değişen büyüklükte tanelerden oluşan klastik bir tortul kayaçtır . Farklı çevresel koşullar altında farklı renk ve dokulara sahip olabilir. Silt taşı genellikle düz tabakalanma düzlemlerine sahip kırmızı ve gri renktedir. Daha koyu renkli silt taşlarında bitki fosilleri ve diğer karbonca zengin maddeler bulunur. Sert ve dayanıklıdır ve kolayca ince parçacıklara veya katmanlara ayrılmaz. Sıklıkla şist ile karıştırılsa da , silt taşı şist için tipik olan yarılma ve tabakalanma özelliklerine sahip değildir. Silt taşları konkresyonlar içerebilir. Silt taşı oldukça şistli değilse, tabakalanma belirsiz olabilir ve tabakalanmayla ilgisi olmayan eğik açılarda aşınmaya eğilimlidir. Çamurtaşı veya şist, çeşitli silt ve kil içeren bir malzeme olan çamur içeren kayaçlardır . Silt taşı, kil değil, çoğunlukla silt içermesiyle farklılaşır.

Köken: Tortul/Klastik

Doku : Klastik; İnce taneli (0.004 – 0.06 mm)

İçerik: Kuvars , kil mineralleri

Renk: Kırmızımsı kahverengi

Diğer Özellikler: Çok büyük; Hafif pütürlü bir his veriyor.

Birikim Ortamı: Taşkın ovası, delta veya kıta ortası şelf

Tane boyutu: İnce taneli

Silttaşı Bileşimi

Klastik tortul kayaçlar üç şekilde birikir: su, buzullar ve rüzgar. Silt taşı ve şeyl tanımlamak, silt ve kil parçacıkları arasında ayrım yapmayı gerektirir. Silt ve kil, kaya ve minerallerden aşınarak ayrılmış küçük parçacıklardır . Silt, daha büyük kum taneleri ile daha küçük kil parçacıkları arasında orta büyüklüktedir. Silt olarak sınıflandırılabilmesi için parçacıkların çapı 06 milimetreden (0002 inç) küçük ve kil boyutundaki parçacıklardan (002 milimetreden (004 inç) küçük) büyük olmalıdır. Kil, siltin aksine, montmorillonit ve kaolinit de dahil olmak üzere çeşitli mineral türlerini de ifade eder.

Silttaşı Oluşumu

Yarı sessiz çökelme ortamları. Kaba silt, bir akımda çapraz laminasyonlar oluşturma yeteneğine sahipken, daha ince uçlu parçacıklar genellikle süspansiyondan birikir.

Dolayısıyla, bu koşullara sahip herhangi bir tortul ortamda silt birikintileri oluşabilir ve bunlar nehir sistemlerinden, deltalara, kıta sahanlıklarına, denizaltı yelpazelerine ve havzalarına kadar uzanır. Başka bir deyişle, hemen hemen her yerde.

Alüvyon, diğer birikintilerle ortak bir bileşendir veya diğer birikintilerle iç içe geçmiştir. Örneğin, silt yatakları nokta çubuk kumlarının üzerindeki taşkın yatağı çökellerinde yaygındır ve bir Bouma dizisinde TD birimini oluştururlar.

Nerede Bulunur?

Silttaşı, şeyl ile benzer bir ortamda biriktirilir, ancak genellikle sakin akıntıların daha az partikül süspansiyonuna neden olduğu eski delta, göl veya deniz kıyısının yakınında bulunur. Silttaşı genellikle kumtaşı yataklarının bitişiğinde oluşur – yani kumların biriktiği plajlara ve delta kenarlarına yakın. Silt, dolayısıyla silttaşı, kumlu plajlar ve deltalara bitişik sulardan oluşur. Azalan akıntılar kumu daha küçük silt parçacıklarından filtreler. Silttaşı derin suda şeyl seviyesine yükselir; akıntılar enerji kaybetmeye devam ettikçe asılı kil parçacıklarının daha fazla depolandığı yer. Her iki durumda da, silt ve kili askıya almak ve ayırmak için sakin suya ihtiyaç vardır. Bu nedenle, kumtaşı, silttaşı ve şeyl, parçacık boyutuna göre ayırt edilen birbiriyle ilişkili kayalardır.

Silttaşı Özellikleri ve Özellikleri

  • Genellikle üniform, orta konsolide ila yarı taşlaşmış, siltli tortu.
  • Tipik olarak mavi-gri ila zeytin yeşili ve kahverengi; kırılma yüzeyleri turuncu-kahverengiden siyaha boyanır.
  • Colluvium'un yerel aralıkları.
  • Makroskopik kabuk, bitki veya fosil materyali yok.
  • Tabakalanma veya diğer tortul yapılara dair çok az veya hiç kanıt yok.
  • Kaba alüvyon/kollüvyum dizisinin altında ve aşağıdaki gibi 'bodrum' litolojilerinin üzerinde bulundu. granit, riyolit ve metasedimanter kayaçlar.

Silttaşı Kullanımları

  • İnşaat malzemesi veya üretim hammaddesi olarak nadiren madencilik yapılır.
  • Silttaşının gözenek boşlukları iyi bir akifer görevi görür. Bir petrol veya gaz rezervuarı olarak hizmet edecek kadar nadiren yeterince gözenekli veya yeterince geniştir.
  • Ana kullanımı, yerel olarak daha iyi malzemeler bulunmadığında düşük kaliteli bir dolgudur.

Şeyl, Silttaşı ve Çamurtaşı

Ayrışmaya karşı direnç : Şeyl, silt taşı ve çamur taşı birimleri vadi oluşturucudur ve uzun, hafif eğimli akarsulara sahip geniş "V" şeklindeki vadiler de dahil olmak üzere yumuşak eğimler ve belirgin olmayan yer şekilleri üretir.

Drenaj: Şeyl, silt taşı ve çamur taşı birimleri nispeten düşük geçirgenliğe sahiptir ve bu da önemli yüzey akışına neden olur. Bu durum yüksek drenaj yoğunluğuna yol açar. Şeyl ve kilin düşük geçirgenliği suyu bitki köklerinin yakınında tutar, bu nedenle genel olarak şeyl ve kil yoğun bitki örtüsünü destekler. Bu durum genellikle şeylin yüzeyini gizler ve yansımayı daha da düşürür.

Renk: Şeyl, genellikle litik içeriği, koyu kil mineralleri ve sıklıkla şeylin bir bileşeni olan karbonlu madde nedeniyle koyu renktedir. Şeylin koyu rengi genellikle deniz kökenli olduğunu gösterir. Deniz şeyli, sıklık, alansal dağılım ve kalınlık bakımından baskındır. Akarsu ve göl şeylleri daha yüksek yansıma değerlerine sahiptir ve genellikle daha fazla silt içerir. Şeylden daha yaygın olarak bulunan bol miktarda tortul kaya türü olan silt taşı, mühendisler tarafından sıklıkla yanlış tanımlanır ve şeyl olarak etiketlenir. Silt taşının mekanik özellikleri, silt taşını mühendislik/kaya dayanımı açısından da önemli bir sınıf haline getirir.

Yapı: Şeyl, kalın ve yoğun tortular oluşturabilir, ancak şeylin tektonik kuvvetlere tepkisi kumtaşından oldukça farklıdır. Şeyl, deformasyona, milimetre ile santimetre arasında değişen mesafelerde çok sayıda mercek şeklinde kayma düzlemi oluşturarak tepki verir. Bu nedenle, şeyl zayıf olma eğilimindedir ve yük taşıması için desteğe ihtiyaç duyar. Ayrıca, mevcut kil minerallerinin türüne bağlı olarak, şeyl büzülme/genişleme sorunları ( smektit ve klorit mineralleri) veya sıkışma/deformasyon sorunları (kaolinit ve klorit mineralleri) gösterebilir.

Silttaşı Anahtar Noktası

  • Alüvyonun kesin bir bileşimi yoktur. Genellikle mika karışımına sahiptir, feldispat, kuvars ve kil mineralleri. Alüvyonun küçük bir kısmı çoğunlukla kildir. Kaba boyut fraksiyonu çoğunlukla kuvars ve feldispat taneleridir.
  • Çamurtaşı ve şeyl, çamur içeren, kil ve silttir. Silttaşı farklıdır çünkü çoğunlukla kildir ve killi değildir.
  • Silt taşı, şeyl ve kumtaşından çok daha az yaygındır. Kayalar genellikle daha incedir ve daha az yaygındır.
  • Silt, dünyanın her yerindeki tortul havzalarda birikir. Çamur ile kumun biriktiği yer arasındaki bir akım, rüzgar veya dalga enerjisi seviyesini temsil eder. Bunlara eoliyen, akarsu, gelgit, lakrin, kıyı, buzul, paludal, deltaik ve raf ortamları dahildir. Tabakalaşma, dalgalanma izleri gibi tortul yapılar, erozyon, çapraz yatak ve fosiller bu ortamların kanıtlarını sunar.
  • Alüvyon büyüklüğündeki parçacıkların çapı 0.00015 ila 0.0025 inç veya 0.0039 ila 0.063 milimetre çapındadır. Küçük kenarlarda kaba kil ve büyük kenarlarda ince kum arasında orta büyüklüktedirler.
  • Kaba silt taneleri, çoğu insanın büyüteç kullanmadan görebileceği kadar büyüktür.
  • Yakından incelemeden teşhis etmek zor olabilir ve tane boyutunu gözlemlemek için küçük bir parçanın kırılması gerekir. Yüzeyi bir bıçak veya çivi ile kazıyın, kum tanelerini değiştirmek yerine küçük silt taneleri ortaya çıkar.
  • Bu test tavsiye edilmese de deneyimli jeologların ve toprak bilimcilerin birkaç dişi silt parçasını ön dişlerinin arasına hafifçe sokarak tespit edebildikleri bilinmektedir.
  • Siltstone'un çok az kullanımı vardır. Bina için kullanılıyorsa, kaliteden değil, sadece bulunabilirlikten kaynaklanmaktadır. Daha iyi yerel malzemeler olmadığında asıl kullanım, düşük kaliteli bir dolgu maddesidir.

Referanslar

  • Bonewitz, R. (2012). Kayalar ve mineraller. 2. baskı Londra: DK Yayıncılık.
  • Wikipedia'ya katkıda bulunanlar. (2019, 20 Mart). Silttaşı. Wikipedia'da, Özgür Ansiklopedi. Erişim tarihi: 17:04, 9 Mayıs 2019, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Siltstone&oldid=888677754 adresinden alındı.